{"id":6101,"date":"2018-04-16T12:49:20","date_gmt":"2018-04-16T12:49:20","guid":{"rendered":"http:\/\/finnmarksarkivene.no\/?p=6101"},"modified":"2018-04-17T10:22:24","modified_gmt":"2018-04-17T10:22:24","slug":"vuonnamarkanat-ovdal-ja-dal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/?p=6101","title":{"rendered":"Vuonnam\u00e1rkanat ovdal ja d\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p><strong>Cuo\u014bom\u00e1nnu 2018: MII LEAT NAI D\u00c1S! VI ER OGS\u00c5 HER! MEKIN OLEMME T\u00c4\u00c4LL\u00c4! \u2013 Vuonnam\u00e1rkanat ovdal ja d\u00e1l.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Museahoavda Ingvild M.Bj. Pettersen V\u00e1rjjat S\u00e1mi Museas \u2013 V\u00e1rjjat s\u00e1mi museas lea \u010d\u00e1ll\u00e1n artihkkala Vuonnam\u00e1rkaniid doaluid birra mii l\u00e1giduvvo juohke jagi. D\u00e1kk\u00e1r stuora s\u00e1mi doalut mat leat l\u00e1giduvvon m\u00e1\u014bggaid jagiid leat lunddola\u010d\u010dat buvttadan ollu arkiiva\u00e1vdnasiid. Su artihkal lea arkiiva\u00e1vdnasiid birra mat \u010dalmmustahttet l\u00e1gideami j\u00e1hkkemeahttun doaimmaid gos ii mihkkige mearriduvvo soaitt\u00e1hagas, ja maid olbmot d\u00e1b\u00e1la\u010d\u010dat eai oainne. Arkiiva\u00e1vdnasiid bokte s\u00e1httit \u010duovvut Vuonnam\u00e1rkaniid ovd\u00e1neami geah\u010d\u010dalanpro\u0161eavtta r\u00e1jes gitta stuora ja bures organiserejuvvon l\u00e1gideapmin, mii m\u00e1\u014bgasiidda lea hui deh\u00e1la\u0161.\u00a0\u00a0 <\/strong><!--more--><\/p>\n<p><strong>Vuonnam\u00e1rkanat ovdal ja d\u00e1l <\/strong><\/p>\n<p>Museahoavdda Ingvild M. Bj. Pettersen bokte, V\u00e1rjjat S\u00e1mi Musea- Varanger Samiske Museum<\/p>\n<p>Vuonnam\u00e1rkanat l\u00e1giduvvui 13. geardde l\u00e1vvardaga \u010dak\u010dam\u00e1nu 2.b.2017. M\u00e1rkan \u00e1lggahuvvui ovttasbarggus V\u00e1rjjat S\u00e1mi Museain (d\u00e1s ma\u014b\u014bil VSM) ja Isak Saba Guovdd\u00e1\u017eiin, Unj\u00e1rgga gielddas. Vuo\u0111\u0111ojurdda lei r\u00e1hkadit m\u00e1rkana gos lei vejola\u0161 fidnet \u00a0b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 borramu\u0161aid, maid olbmot ie\u017ea eai vie\u010d\u010da luonddus dahje buvttat, nu go guobbariid, murjjiid, guoli ja bierggu. Nie rieg\u00e1dii jurdda \u00e1sahit b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 s\u00e1mi m\u00e1rkana luondduvu\u0111ot- ja duodjebuktagiid v\u00e1r\u00e1s.<\/p>\n<div id=\"attachment_6103\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/2.-vuonnamarked-028.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6103\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6103\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/2.-vuonnamarked-028-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/2.-vuonnamarked-028-300x200.jpg 300w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/2.-vuonnamarked-028-768x512.jpg 768w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/2.-vuonnamarked-028.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6103\" class=\"wp-caption-text\">Vuosttas Vuonnam\u00e1rkanat l\u00e1giduvvojedje 2005. Govven: VMS<\/p><\/div>\n<p>Vuonnam\u00e1rkaniid vuolggasadji lea dolo\u0161 \u201cV\u00e1rjjat M\u00e1rkan\u201d man birra s\u00e1htt\u00e1 lohkat dolo\u0161 \u010d\u00e1llosiin. Dat \u00e1lggahuvvui gonagasa d\u00e1httu mielde siskkit V\u00e1rjjagis jagi 1688. F\u00e1ldi Niels Knag \u010dilge d\u00e1inna l\u00e1giin: \u201c&#8230;doppe l\u00e1gidit m\u00e1rkana d\u00e1lvet o\u0111\u0111ajagim\u00e1nu 22.b., ja doppe leat \u00a0d\u00e1\u017eat, s\u00e1pmela\u010d\u010dat V\u00e1rjjagis, Deanus ja L\u00e1gesvuonas ja \u00e1ssit \u010c\u00e1hcesullos, Bierggis ja V\u00e1rgg\u00e1in, ja ruo\u0167a g\u00e1vpealbm\u00e1t\u00a0 Durdnosis, Ruo\u0167ar\u00e1j\u00e1 s\u00e1pmela\u010d\u010dat ja ruo\u0161\u0161at Guol\u00e1dagas.\u201d Son \u010d\u00e1ll\u00e1 maid ahte \u201cruo\u0161\u0161as\u00e1mit\u201d Nj\u00e1vd\u00e1mis ja B\u00e1h\u010daveajis (nuortala\u010d\u010dat) bohte m\u00e1rkanii. Lea eahpe\u010dielggas juste gokko m\u00e1rkan l\u00e1giduvvui, muhto V\u00e1rjjat nj\u00e1lmm\u00e1la\u0161 muitalusaid mielde dat l\u00e1giduvvui M\u00e1rkanoaivvis, Nji\u0111gogor\u017e\u017ei sulai.<\/p>\n<p>1831 \u00e1lggahuvvui m\u00e1rkan fas o\u0111\u0111asit, d\u00e1n h\u00e1ve Stuorravuonas. Dalle dolle m\u00e1rkana sk\u00e1bmam\u00e1nu\/juovlam\u00e1nu molsa\u0161umis. 1800-logu loahpageah\u010den eai bero\u0161tan \u0161at olbmot m\u00e1rkanis ja go dat ii \u0161at geasuhan nu ollu olbmuid ja g\u00e1lvojohtu \u0161attai heittot, de st\u00e1hta mearridii heaittihit m\u00e1rkana jagi 1899.<\/p>\n<div id=\"attachment_6104\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.-DJI_0022-002.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6104\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6104\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.-DJI_0022-002-300x169.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"169\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.-DJI_0022-002-300x169.jpg 300w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.-DJI_0022-002-768x432.jpg 768w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/3.-DJI_0022-002.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6104\" class=\"wp-caption-text\">Dronegovva jagi 2017 Vuonnam\u00e1rkaniid m\u00e1rkanb\u00e1ikkis. Govven: Nordlysdrone<\/p><\/div>\n<p>2005 l\u00e1giduvvui vuosttas o\u0111\u0111a\u00e1iggi \u201cVuonnam\u00e1rkanat\u201d Vuonnaba\u0111as VSM \u0161iljus. Vuonnam\u00e1rkanat l\u00e1giduvvo \u00a0jahk\u00e1sa\u010d\u010dat l\u00e1vvardaga borgem\u00e1nu\/\u010dak\u010dam\u00e1nu molsa\u0161umis. Das lea \u010dielga s\u00e1mi profiila; Vuonnam\u00e1rkanat galg\u00e1 leat s\u00e1mi deaivvadanb\u00e1iki, b\u00e1iki gos lea lunddola\u0161 h\u00e1llat s\u00e1megiela, lohkat s\u00e1mi teavsttaid ja g\u00e1vtti geavahit. Giella ja g\u00e1ktegeavaheapmi leat guovdd\u00e1\u017eis m\u00e1rkanis. G\u00e1ktevuorb\u00e1deapmi l\u00e1giduvvo juohke jagi movttiidahttin dihte olbmuid coggat g\u00e1vtti, ja buohkat geain lea g\u00e1kti badjelis leat mielde vuorb\u00e1deamis. Vuovdaleaddjit \u00e1v\u017e\u017euhuvvojit h\u00e1llat s\u00e1megiela ja d\u00e1rogiela go vuvdet ie\u017easet buktagiid. Dat lea oassin s\u00e1megiela ja kultuvrra nannemis ja eal\u00e1skahttimis. O\u0111\u0111a\u00e1iggi Vuonnam\u00e1rkaniid ulbmil lea \u00a0\u00e1sahit b\u00e1ikk\u00e1la\u0161, guvllola\u0161 ja riikkaidgaskasa\u0161 deaivvadanb\u00e1ikki gos kultuvrrala\u0161 \u00e1rvvut deattuhuvvojit ja mii nanne b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 ja guvllola\u0161 s\u00e1mi ie\u0161dovddu.<\/p>\n<p>2005 r\u00e1jes lea m\u00e1rkan da\u0111is sturron ja 75 vuovdaleaddji ja 3100 galledeaddji ledje 2017 jagi m\u00e1rkaniin. Doppe ledje sihke \u00e1rbevirola\u0161 ja o\u0111\u0111a\u00e1iggi g\u00e1lvvut. M\u00e1rkan lea Finnm\u00e1rkku stuorimus gos vuvdet alla kvalitehtad\u00e1si buktagiid maid duoj\u00e1rat ie\u017ea buvttadit ja sullasa\u0161 ii g\u00e1vdno \u00a0Norggas. Vuonnam\u00e1rkanat leat internation\u00e1la doalut, jahk\u00e1sa\u010d\u010dat bohtet vuovdaleaddjit ja olbmot mieht\u00e1 Davvikalohta; Norggas, Suomas, Ruo\u0167as ja Ruo\u0161\u0161as. D\u00e1ppe eai g\u00e1vdno ollubuvttaduvvon g\u00e1lvvut, m\u00e1innusdoaimmat, dahje politihkala\u0161 ja oskkola\u0161 \u010dalmmustahttimat. Buot vuovdaleaddjit leat d\u00e1ppe vuosttamu\u017e\u017ean dan gea\u017eil go sii leat \u010deahpes giehtaduoj\u00e1rat geat h\u00e1liidit jo\u0111ihit buktagiid maid ie\u017ea leat duddjon.<\/p>\n<div id=\"attachment_6106\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.-IMG_4435.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6106\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6106\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.-IMG_4435-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.-IMG_4435-300x200.jpg 300w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.-IMG_4435-768x512.jpg 768w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/5.-IMG_4435.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6106\" class=\"wp-caption-text\">Vuolit m\u00e1rkanb\u00e1iki jagi 2017. Govven: VSM<\/p><\/div>\n<p>M\u00e1rkanis leat \u010davga njuolggadusat g\u00e1lvovalljodaga h\u00e1rr\u00e1i doalahan dihte kvalitehta ja hehttet vuo\u0111\u0111ojurdaga billa\u0161uvvamis ahte m\u00e1rkanis galget albma duojit, origin\u00e1la d\u00e1idda ja giehtaduodji, lagasbirrasis vi\u017e\u017eon ja b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 buvttaduvvon luonddubuktagat.\u00a0 Dat prinsihppa dahk\u00e1 ahte VSM doarju d\u00e1kk\u00e1r m\u00e1rkana, man vuo\u0111us leat museaf\u00e1gala\u0161 eavttut eai ge du\u0161\u0161e g\u00e1vpp\u00e1la\u0161 bero\u0161tumit. Das galg\u00e1 leat kvalitehta maid musea gaskkusta. B\u00e1ikegotti olbmuide lea dat arena gos besset \u010d\u00e1jehit ja vuovdit ie\u017easet buvttadan buktagiid, ja erenoam\u00e1\u017eit gos besset \u010d\u00e1jehit kultuvrrastis ear\u00e1ide ja geavahit s\u00e1mi ie\u0161dovdomearkkaid \u2013 ja mii oaidnit ahte dat ii guoskka du\u0161\u0161e unj\u00e1rgala\u010d\u010daide, muhto maidd\u00e1i guovllu s\u00e1miide, maidd\u00e1i nuppebealde riikkar\u00e1j\u00e1id.<\/p>\n<div id=\"attachment_6108\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-Oversikt-markedsomr\u00e5det-med-avmerkede-boder.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6108\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6108\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-Oversikt-markedsomr\u00e5det-med-avmerkede-boder-300x212.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"212\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-Oversikt-markedsomr\u00e5det-med-avmerkede-boder-300x212.jpg 300w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-Oversikt-markedsomr\u00e5det-med-avmerkede-boder-768x543.jpg 768w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-Oversikt-markedsomr\u00e5det-med-avmerkede-boder-1024x724.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6108\" class=\"wp-caption-text\">Tevdnejuvvon diehtok\u00e1rta m\u00e1rkanb\u00e1ikkis masa buot vuovdinsajit leat nummarastojuvvon. Govva \u010d\u00e1jeha mo vuovdinsajit duo\u0111as leat merkejuvvon. Ii mihkkige leat soaitt\u00e1hagas.ovva: Vuonnam\u00e1rkaniid arkiiva<\/p><\/div>\n<p>Vuonnam\u00e1rkanat lea daid ma\u014bimu\u0161 13 jagi ovd\u00e1nan ja \u0161addan Nuorta-Finnm\u00e1rkku stuorimus s\u00e1mi deaivvadanb\u00e1ikin ja eahpitkeahtt\u00e1 das lea stuora mearkka\u0161upmi s\u00e1megillii ja kultuvrii. Dat doaibm\u00e1 maidd\u00e1i b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 identitehtahuksejeaddjin ja lea \u0161addan jagi \u201cd\u00e1hp\u00e1hus\u201d Unj\u00e1rggas masa sihke b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 ja ear\u00e1 guovlluid olbmot illudit ja sestet ru\u0111a. Vuonnam\u00e1rkaniin leat maidd\u00e1i oalgev\u00e1ikkuhusat sihke b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 servodahkii ja olles guvlui.<\/p>\n<p>B\u00e1ikk\u00e1la\u0161 eal\u00e1husovd\u00e1nahttin. Sihke olggobeale ja b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 sm\u00e1vva fitnodagat ja duoj\u00e1rat oass\u00e1lastet Vuonnam\u00e1rkaniin. M\u00e1rkan doaibm\u00e1 sm\u00e1vva fitnodagaid l\u00e1vdin gos besset vuovdit ie\u017easet buktagiid ja ollugiidda lea justa Vuonnam\u00e1rkanat sivvan dasa ahte sii jotket duodjebargguiguin. Lea deh\u00e1la\u0161 ahte ii badjelgeah\u010d\u010dat man deh\u00e1la\u0161 buvttadeddjiide lea dat ahte g\u00e1vdno b\u00e1iki gos olahit ollu olbmuid ja s\u00e1httet vuovdit buktagiid ja g\u00e1vppa\u0161it njuolga oastaleddjiiguin \u00a0m\u00e1rkanbeaivve, ja gos besset \u010d\u00e1jehit dujiideaset ja vuost\u00e1iv\u00e1ldit di\u014bgojumiid. M\u00e1rkanbeaivve lea ollu ruhta mii jorr\u00e1 ja vuovdaleaddjit raporterejit buori g\u00e1lvojo\u0111u juohke jagi.<\/p>\n<div id=\"attachment_6109\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-IMG_4540.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6109\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6109\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-IMG_4540-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-IMG_4540-300x200.jpg 300w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-IMG_4540-768x512.jpg 768w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-IMG_4540-1024x683.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6109\" class=\"wp-caption-text\">M\u00e1rkana vuovdinsajit leat nummarastojuvvon tevdnejuvvon diehtok\u00e1rtta mielde. Govva: VSM<\/p><\/div>\n<p>B\u00e1ikk\u00e1la\u0161 borramu\u0161. 2014 r\u00e1jes lea erenoam\u00e1\u017eit n\u00e1vccat biddjon dasa ahte ovd\u00e1nahttit Vuonnam\u00e1rkaniid dakk\u00e1r b\u00e1ikin gos beass\u00e1 v\u00e1sihit b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 borramu\u0161aid. Mii h\u00e1liidat ahte buot vuo\u0111\u0111oeal\u00e1husat V\u00e1rjjagis galget beassat oass\u00e1lastit ie\u017easet biebmobuktagiiguin ja dainna leat lihkostuvvan go doppe r\u00e1hkaduvvojit herskom\u00e1ll\u00e1sat vuo\u0111\u0111o\u00e1vdnasiin mat bohtet boazodoalus, eanadoalus ja guol\u00e1stusas! Ulbmil lea juo \u00e1lggu r\u00e1jes leama\u0161 ahte 1\/3 oassi vuovdaleddjiin galget \u00e1mm\u00e1t giehtaduoj\u00e1rat, 1\/3 oassi asto\u00e1iggeduoj\u00e1rat ja 1\/3 oassi borramu\u0161buvttadeaddjit.<\/p>\n<p>\u00c1rbevierut maid m\u00e1rkan ovddida l\u00e1ktasit vuoi\u014b\u014bala\u0161 kultur\u00e1rb\u00e1i, mii h\u00e1ldda\u0161a kultur\u00e1rbevieruid o\u0111\u0111a buolvvaide, ja kultur\u00e1rbi lea maid mielde h\u00e1bmemin buori eallima sihke unj\u00e1rgala\u010d\u010daide ja gallesteddjiide. Doalut leat \u0161addan jahk\u00e1sa\u0161 d\u00e1hp\u00e1hussan maid olbmot vurdet, mearkabeaivi maid merkejit kaleandarii, masa pl\u00e1nejit ovdal- ja ma\u014b\u014bil Vuonnam\u00e1rkaniid. Dat lea mielde ovddideamen \u00e1ssanmiela ja kulturd\u00e1hp\u00e1husaid. Muhtumiidda das lea s\u00e1hka identitehtas ja kultur\u00e1rbbis, mii lea ge m\u00e1rkana vuo\u0111\u0111ojurdda.<\/p>\n<div id=\"attachment_6110\" style=\"width: 289px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-VM-P-kart-rote-1-11.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6110\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6110\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-VM-P-kart-rote-1-11-279x300.jpg\" alt=\"\" width=\"279\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-VM-P-kart-rote-1-11-279x300.jpg 279w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-VM-P-kart-rote-1-11-768x827.jpg 768w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-VM-P-kart-rote-1-11-951x1024.jpg 951w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/6.-VM-P-kart-rote-1-11.jpg 1152w\" sizes=\"(max-width: 279px) 100vw, 279px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6110\" class=\"wp-caption-text\">K\u00e1rta masa biilabis\u00e1nansajit Vuonnaba\u0111as leat merkejuvvon. Arkiiva\u00e1vdnasat maid olbmot d\u00e1b\u00e1la\u010d\u010dat eai oainne \u010d\u00e1jehit man j\u00e1hkkemeahttun ollu bargu d\u00e1kk\u00e1r l\u00e1gidemiin lea. Govva: Vuonnam\u00e1rkaniid arkiiva<\/p><\/div>\n<p>Lagasbiras ja ceavzilvuohta leat doahpagat maidda d\u00e1l\u00e1 olbmot mie\u0111ihit, go eanet ja eanet olbmot h\u00e1liidit aivve albma, erenoam\u00e1\u0161 ja ekologala\u0161 buktagiid. Dalle leat m\u00e1hccan ruovttoluotta ruohttasiidda ja luonddum\u00e1htola\u0161vuhtii mii s\u00e1mi kultuvrii lea deh\u00e1la\u0161 caggi.<\/p>\n<p>Diimm\u00e1 m\u00e1rkaniin vuoruhuvvui viiddidit kulturf\u00e1laldagaid m\u00e1rkangussiide ja erenoam\u00e1\u017eit m\u00e1n\u00e1ide. O\u0111\u0111a f\u00e1laldagat ja doaimmat geah\u010d\u010daluvvojedje: V\u00e1rjjat \u00e1lbmotmeahcci ja SNO: Loddeviessohuksen, Juoksa Smuk\/Reindeer Adventure: Njoarosteapmi, M\u00e1n\u00e1idsiida gos m\u00e1n\u00e1t besse duhkoraddat, v\u00e1sihit s\u00e1mi te\u00e1htera ja lu\u0111iid ja duddjot alddiset Vuonnam\u00e1rkan-giehtab\u00e1tti. Dat lei hui bivnnut ja jurdda lea joatkit dainna boahtte jagi. Loahpas lei juoigankonsearta m\u00e1rkan\u0161iljus juigiiguin Johan Andersen, \u00d8ystein Nilsen, Ante Mihkkal Gaup ja Sara Marielle Gaup Beaska.<\/p>\n<p><strong>Vuonnam\u00e1rkana arkiiva <\/strong><\/p>\n<p>D\u00e1kk\u00e1r stuorra duodjem\u00e1rkan\u00a0 l\u00e1giduvvon m\u00e1\u014bggaid jagiid lea lunddola\u010d\u010dat buvttadan ollu aktiiva\u00e1vdnasiid. Vuonnam\u00e1rkaniid arkiivva dovdomearka soait\u00e1 leat dat ollu pearpmat devdojuvvon ohcanskoviiguin maid vuovdaleaddjit leat ferten deavdit vai besset leat mielde vuovdinsajiid \u00e1rvvo\u0161tallamis, proseassa gos vuovdaleddjiid die\u0111ut \u00e1rvvo\u0161tallojuvvojit Vuonnam\u00e1rkaniid njuolggadusaid ektui. Dasto dollojuvvojit moanat \u010doahkkimat pl\u00e1nen\u00e1igodagas ja \u010doahkkinbeavdegirjjit leat deh\u00e1la\u0161 arkiiva\u00e1vdnasat. Seamma leat ruhtaohcamat s\u00e1ddejuvvon ie\u0161gu\u0111et \u00e1sahusaide ja ear\u00e1 reivelonohallan ie\u0161gu\u0111et aktevrraiguin ee. dakk\u00e1r \u00e1\u0161\u0161it go \u010dielggadit leaktor\u00e1j\u00e1 E75 geainnus Vuonnaba\u0111as ja Biebmobearr\u00e1igeah\u010d\u010du njuolggadusat mat gusket b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 borramu\u0161aide.<\/p>\n<p>Vuonnam\u00e1rkaniin govvejuvvo hui ollu ja juohke jagi v\u00e1ldojuvvojit 10\u00a0000 mielde gova. VSM bargit govvejit sihke dan oasi mii lea rabas buot olbmuide, muhto maidd\u00e1i \u201cbehind the scenes\u201d; rusttetceggemiid, organiserendoaimmaid, \u010duolmmaid \u010doavdimiid jna. \u00c1iggi mielde lea \u0161addan stuora govvaarkiiva gos g\u00e1vdnojit sihke \u010d\u00e1ppa govat (maid s\u00e1htt\u00e1 atnit almmuhusain jna.) ja \u00e1vkk\u00e1la\u0161 govat (mo ceggiimet vuovdinbuvrriid goa\u0111i b\u00e1lddas diibm\u00e1?) ja daid s\u00e1httet l\u00e1gideaddjit geavahit ie\u0161gu\u0111et oktavuo\u0111as.<\/p>\n<p>Arkiiva\u00e1vdnasiid bokte lea vejola\u0161 \u010duovvut Vuonnam\u00e1rkana ovd\u00e1neami geah\u010d\u010dalanpro\u0161eavtta r\u00e1jes stuora ja bures organiserejuvvon l\u00e1gideami r\u00e1djai mii ollugiidda mearkka\u0161a hui ollu.<\/p>\n<div id=\"attachment_6111\" style=\"width: 235px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/1.-Foto-av-arkiv-til-VM-artikkel-002.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-6111\" loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-6111\" src=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/1.-Foto-av-arkiv-til-VM-artikkel-002-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/1.-Foto-av-arkiv-til-VM-artikkel-002-225x300.jpg 225w, https:\/\/finnmarksarkivene.no\/wp-content\/uploads\/2018\/04\/1.-Foto-av-arkiv-til-VM-artikkel-002-768x1024.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6111\" class=\"wp-caption-text\">Oassi arkiivvas vurkejuvvo pearpmaid ja arkiivabovssaid sisa nu go govas oidno, muhto eana\u0161 vurkejuvvo digit\u00e1lala\u010d\u010dat, musea oktasa\u0161 diehtovu\u0111\u0111ui dahje arkiivavuog\u00e1dahkii Public 360.<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cuo\u014bom\u00e1nnu 2018: MII LEAT NAI D\u00c1S! VI ER OGS\u00c5 HER! MEKIN OLEMME T\u00c4\u00c4LL\u00c4! \u2013 Vuonnam\u00e1rkanat ovdal ja d\u00e1l.\u00a0 Museahoavda Ingvild M.Bj. Pettersen V\u00e1rjjat S\u00e1mi Museas \u2013 V\u00e1rjjat s\u00e1mi museas lea \u010d\u00e1ll\u00e1n artihkkala Vuonnam\u00e1rkaniid doaluid birra mii l\u00e1giduvvo juohke jagi. D\u00e1kk\u00e1r stuora s\u00e1mi doalut mat leat l\u00e1giduvvon m\u00e1\u014bggaid jagiid leat lunddola\u010d\u010dat buvttadan ollu arkiiva\u00e1vdnasiid. Su artihkal [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":6103,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[384,11,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6101"}],"collection":[{"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6101"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6117,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6101\/revisions\/6117"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/finnmarksarkivene.no\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}